Armenia - informacje różne

Stosowana w języku polskim nazwa „Armenia” nie ma nic wspólnego z tym jak swój kraj określają miejscowi. Zgodnie ze średniowieczną europejską etymologią słowo Armen może odnosić się do imienia, starożytnej półlegendarnej postaci ormiańskiego  przywódcy Arama, sławnego ze swych dzielnych czynów.

Inni uważają, że nazwa „Armenia”, używana w niemal wszystkich językach, pochodzi od perskiej nazwy Armanestân i Arman znalezionych w staroperskich inskrypcjach. Nazwa ta z kolei pochodzi od nazwy jednej z graniczących z Persją prowincji państwa Urartu, leżącej na terenie historycznych ormiańskich ziem, która z kolei została tak nazwana z uwagi na fakt, iż znaczną część jej populacji w owym czasie (ok. poł I tys. p.n.e.) stanowili Aramejczycy.

Dla Ormian ich ojczyzna to Hajastan, a nie Armenia! W rzeczywistości nazwa kraju pochodzi prawdopodobnie od nazwy starożytnego państwa, znanego z kronik hetyckich pod nazwą Hajasa-Azzi lub Hajasa, leżącego na terenie historycznej Armenii, a którego mieszkańcy mogli być przodkami Ormian. W ten sposób hetyckie źródła z II tys. p.n.e. nazywają państwo położone wokół jeziora Wan (dziś to terytorium Turcji). Po upadku tego organizmu politycznego wyrosło tu potężne państwo Urartu (IX – VI w p.n.e.). Jedna z nadgranicznych prowincji Urartu zamieszkiwana była przez Aramejczyków. I dlatego sąsiadujący z nią Persowie i Medowie zaczęli używać określenia Armenia.

Po raz pierwszy w źródłach historycznych nazwa Armenia (w formie Armina) pojawia się w dokumentach perskich z czasów Dariusza I (przełom VI i V w p.n.e.). Herodot, ojciec historiografii (V w. p.n.e.) zamiennie używa określeń Armenia i Urartu.

Nazwą Armenia posługuje się też Ksenofont. I tak, ze świata kultury antycznej do języków europejskich weszła właśnie ta forma. A przylatujący do Erywania turyści zaskoczeni mogą być, że znaleźli się w Hajastanie.

Armenia od 1991 r. jest republiką zamieszkałą przez ok. trzy miliony ludności ze stolicą Erewaniu. Chociaż legenda o pochodzeniu ludności Armenii mówi o czasach Noego, wydaje się, że dopiero w VI w. przed Chr. Ormianie stworzyli naród wokół góry Ararat. Doszło wówczas do połączenia Chaldów i indoeuropejskich plemion Hajów (nazwanych przez Persów Armeńczykami), którzy dali początek rdzennej ludności Armenii, w Polsce zwanych Ormianami. Po podbiciu przez Persów i pod ich panowaniem Armenia została podzielona na Armenię Większą (obszary poza obcymi wpływami) i Armenię Mniejszą (część  imperium rzymskiego, a następnie bizantyjskiego). Była stale powodem licznych sporów pomiędzy państwami, które zapobiegały o jej terytorium. Na przestrzeni wieków przechodziła pod panowanie różnych władców: perskich, bizantyjskich, Turków seldżuckich. Mongołów, Turków osmańskich i Rosji.